نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
نتیجهگیری
در این مطالعه، بر اساس نتایج بهدستآمده از بررسی چهار سناریوی احتراقی مختلف در دو نسبت همارزی و و در حضور و عدم حضور محیط متخلخل کاتالیزوری، میتوان به این نتیجه رسید که استفاده از محیط متخلخل کاتالیزوری (Catalytic-PM) تأثیر قابلتوجهی در کاهش آلایندههای اکسید نیتروژن و افزایش کارایی احتراق سوخت آمونیاک دارد.
در شرایط بدون محیط متخلخل (non-PM)، مقدار NO و NO₂ در حالت رقیق بسیار بالا بوده و در حالت غنی، اگرچه این دو آلاینده حذف میشوند، اما میزان آمونیاک نسوخته و N₂O بهشدت افزایش مییابد که از نظر زیستمحیطی بسیار خطرناک است. این وضعیت نشان میدهد که احتراق بدون محیط کنترلشده میتواند منجر به تشکیل قابلتوجه آلایندهها شود.
در مقابل، استفاده از محیط متخلخل کاتالیزوری باعث کاهش چشمگیر NO و NO₂ (بیش از 80–90 درصد) در حالت رقیق شده و در حالت غنی نیز موجب کاهش بسیار زیاد آمونیاک باقیمانده و N₂O نسبت به حالت non-PM شده است. این نتایج نشان میدهد که کاتالیزور پلاتینی با فراهم کردن سطح فعال برای تجزیه زودهنگام آمونیاک و توزیع یکنواختتر حرارت، به بهبود کیفیت احتراق، کاهش دمای شعله و مهار تولید آلایندهها کمک میکند.
جنبه نوآوری این پژوهش در مقایسه عددی دو پیکربندی متفاوت محفظه احتراق در مقیاس مزو، شامل حالت بدون محیط متخلخل و حالت دارای محیط متخلخل کاتالیزوری پلاتین، و بررسی جامع همزمان آلایندههایNO، NO₂،N₂O و آمونیاک است. این ترکیب از شرایط و پارامترها در تحقیقات پیشین بهطور کامل مطالعه نشده و میتواند دید تازهای برای طراحی سامانههای احتراقی بدون کربن فراهم آورد. در نهایت، میتوان نتیجه گرفت که ترکیب آمونیاک بهعنوان سوخت بدون کربن همراه با محیط متخلخل کاتالیزوری، مسیر مؤثری برای دستیابی به احتراقی پاک، پایدار و کم آلاینده است. این روش میتواند در توسعه فناوریهای نوین احتراقی برای سوختهای فاقد کربن و کاهش آلایندههای NOₓ در مقیاس صنعتی بسیار مؤثر واقع شود.
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسندگان English
In this study, the premixed combustion of ammonia has been numerically and 3D investigated in two different combustion chamber configurations, one is a none porous medium chamber and the other is a chamber with a porous catalytic medium made of platinum. The main objective of this research is to evaluate the effect of the presence of a porous catalytic medium on the emission of NOₓ and N₂O pollutants under different equivalence ratio conditions. The results show that the use of a catalytic medium reduces NO and NO₂ by more than 80% under lean conditions. Also, under rich conditions, the concentration of unburned ammonia has decreased from 5000 to 1371 ppm and the amount of N₂O has decreased from 1274 to 387 ppm. The presence of a porous catalytic medium, by improving ammonia combustion, plays a significant role in simultaneously reducing thermal and fuel-based pollutants and can be an effective step in the development of clean and carbon-free combustion systems. The main novelty of this study lies in the simultaneous investigation of platinum porous catalytic media on the reduction of NOₓ and N₂O emissions in a mesoscale combustor under different equivalence ratios, which has not been comprehensively reported in previous literatures.
کلیدواژهها English
احتراق سوختهای فسیلی بهعنوان منبع اصلی انتشار گازهای گلخانهای شناخته میشود و نقش قابلتوجهی در تشدید گرمایش جهانی دارد [2،1]. ازاینرو، یافتن جایگزینهای پاک و بدون کربن برای سامانههای احتراقی به یکی از اولویتهای مهم پژوهشی و صنعتی تبدیل شده است[3]. در این میان، سوختهای بدون کربن، بهویژه آمونیاک، بهعنوان گزینهای بالقوه برای جایگزینی سوختهای فسیلی مورد توجه قرار گرفتهاند. آمونیاک بهعنوان حامل انرژی بدون کربن، میتواند نقش مؤثری در کاهش انتشار گازهای گلخانهای ایفا کرده و به تحقق سامانههای انرژی پایدار کمک کند[4].
آمونیاک به دلیل توانایی تولید انرژی بدون انتشار دیاکسیدکربن، به یکی از محورهای اصلی تحقیقات امروزی تبدیل شده است[5]. این ویژگی موجب شده تا توجه گستردهای از سوی پژوهشگران، صنایع و دولتها جلب شود و سرمایهگذاریهای قابلتوجهی برای توسعه راهکارهای جامع به منظور استفاده از آمونیاک بهعنوان سوختی مناسب در سامانههای انرژی احتراقی صورت گیرد[6]. چندین مطالعه مروری به بررسی جنبههای مختلف استفاده از آمونیاک بهعنوان سوخت پرداختهاند. یکی از این مطالعات[7] چالشهای اصلی احتراق آمونیاک، از جمله تأخیر طولانی در احتراق، سرعت پایین انتشار شعله و تولید بالای اکسیدهای نیتروژن را بررسی کرده و راهکارهایی مانند ترکیب آمونیاک با سایر سوختها (مانند متان) و استفاده از محیطهای متخلخل را پیشنهاد داده است. مطالعه مروری دیگری[8] به بررسی پیشرفتهای اخیر در احتراق آمونیاک پرداخته و مکانیسمهای واکنش، تشکیل اکسید نیتروژن، راهبردهای کاهش آن و تأثیر افزودن آمونیاک بر تشکیل دوده را مورد بررسی قرار داده است. این مطالعه با تحلیل سینتیکهای بنیادی آغاز شده و راهکارهای کاهش آلایندگی و مسیرهای پژوهشی آینده را پیشنهاد میکند. همچنین، مطالعه مروری جامع دیگری[9] جنبههای زیرساختی مانند تولید، حملونقل و ذخیرهسازی آمونیاک را بررسی کرده است. آمونیاک میتواند از سوختهای هیدروکربنی تولید شود، بهطوریکه دیاکسیدکربن حاصل از این فرایند قابل جذب و جداسازی است[10]. افزون بر این، امکان تولید آمونیاک از منابع تجدیدپذیر بدون انتشار دیاکسیدکربن نیز وجود دارد[11]. با وجود مزایای متعدد آمونیاک بهعنوان سوخت بدون کربن، چالشهایی نظیر سرعت پایین شعله و تولید بالای اکسید نیتروژن همچنان از معایب اصلی آن به شمار میروند[12]. سرعت کم شعله آمونیاک باعث کاهش راندمان احتراق میشود و تولید بالای اکسید نیتروژن نیز نگرانیهای زیستمحیطی ایجاد میکند. برای رفع این مشکلات، تحقیقات مختلفی به افزودن سوختهای دیگر به آمونیاک پرداختهاند تا سرعت شعله افزایش یافته و اثرات زیستمحیطی کاهش یابد، اما استفاده بهینه از آمونیاک در سیستمهای انرژی احتراقی هنوز محدود است[13]. در تحقیق دیگری[14]، مشخص شده که آمونیاک سرعت احتراق بسیار پایینتر از متان، محدوده اشتعالپذیری باریک و انرژی اشتعال بالایی دارد که منجر به ویژگیهای ضعیف احتراق و انتشار بالای اکسید نیتروژن میشود. با این حال، کاربرد موفق آمونیاک در تولید برق با استفاده از نیروگاه میکروتوربین گازی نیز گزارش شده است[15]. مطالعات دیگری[16] روشهایی مانند احتراق غنی شده با اکسیژن و ترکیب آمونیاک با سوختهای دیگر را برای بهبود ویژگیهای احتراق بررسی کردهاند. همچنین استفاده از مشعلهای متخلخل برای تثبیت شعله آمونیاک بسیار مؤثر است و پارامترهای فیزیکی محیط متخلخل نقش مهمی در عملکرد احتراق دارند. در مطالعهای[16]، احتراق تثبیت شده در فوم سرامیکی متخلخل که گرما را بهصورت هدایت و تابش منتقل میکند، موجب افزایش سرعت شعله و پایداری احتراق شده است. تحقیقات دیگر[17- 19] به بررسی پیشرفتها، کاربردها و اصول توسعه احتراق در محیطهای متخلخل پرداختهاند و تثبیت شعله را به عنوان کلید موفقیت در این فناوری معرفی کردهاند. با توجه به نیاز به توسعه سیستمهای احتراق محیط متخلخل در مقیاس کوچک، چالشهایی مانند محدودیتهای اشتعالپذیری و تثبیت شعله در فضای محدود مطرح است. بسیاری از محققان [20] موفق به تثبیت شعله در نسبتهای همارزی زیر 5/0 شدهاند. همچنین آزمایشهای متنوعی با ماتریسهای متخلخل همگن و چندلایه انجام شده که کاهش رسانایی حرارتی محیط متخلخل به محدود کردن حرکت شعله و افزایش دمای شعله کمک میکند[21]. یکی از پیشرفتهای مهم همبستگی بین ناحیه پیشگرمایش و ناحیه احتراق است[22]. مطالعات اخیر نیز به بررسی عوامل دیگری مانند ضخامت محیط متخلخل[23] و استفاده از هوای پیشگرم شده[24] برای بهینهسازی هندسه سیستمهای احتراق متمرکز پرداختهاند.
احتراق محیط متخلخل کاتالیزوری میتواند یک روش مؤثر برای افزایش کارایی احتراق و کاهش انتشار اکسیدهای نیتروژن باشد، زیرا با کاهش انرژی فعالسازی و کوتاهتر کردن زمان واکنش، واکنشهای کارآمد سوخت را تسهیل میکند[26،25]. پژوهشگران تأکید کردهاند که احتراق کاتالیزوری، همراه با ساختارهای بازچرخانی حرارت، شرایط شیمیایی و حرارتی را بهبود میبخشد[27]. مطالعات آزمایشگاهی و عددی روی راکتورهای کاتالیزوری لولهای پلاتین (Pt) انجام شد که نشان داد احتراق کاتالیتیکی پایدار را ممکن میسازد[28]. به طور مشابه، احتراق کاتالیتیکی پیشمخلوط در محفظههای احتراقی میکرو بررسی شد و مشخص شد که بهینهسازی شرایط احتراق و کاهش مصرف لایه پلاتین به طور قابلتوجهی عمر مفید احتراقکنندههای